Portal wiedzy o ryzyku
  • PL
  • EN
Ryzyka, o największym wpływie na przedsiębiorstwo
Wahania kursów walutowych
Problemy z płynnością
Opóźnienia płatności kontrahentów
Spadek popytu

Zarządzania ryzykiem - zastosowania

Zarządzania ryzykiem - zastosowania

Zarządzanie ryzykiem pomimo swego kontrowersyjnego charakteru doczekało się wielu praktycznych zastosowań. Wynika to z wielu przyczyn. Istotną przesłanką jest możliwość przynajmniej częściowego przygotowania na pojawianie się ryzyka, manipulowania ryzykiem i kontrola rozwoju ryzyka. Przedstawiony zespół zachowań tworzy podstawy do kompleksowego reagowania na ryzyko Stanowi to nie tylko z punktu widzenia organizacji, ale również jednostki ułatwienie poznawcze w konfrontacji z rodzącym się w otoczeniu ryzykiem.
Pierwotny obszar rozwoju zarządzania ryzykiem stanowiła sfera ubezpieczeń. Jest to o tyle zrozumiałe, iż rynek tych usług specjalizuje się w handlu ryzykiem, które jest głównym przedmiotem działalności jego instytucji. W przypadku firm ubezpieczeniowych zarządzanie ryzykiem, mające wielowiekową tradycję, znalazło dość szeroki obszar zastosowań i obejmowało kolejno: tworzenie produktów ubezpieczeniowych (zakresu i warunków ubezpieczalności ryzyka), handel tymi produktami, matematyczno - statystyczny rachunek ryzyka, scentralizowane wyznaczenie docelowych struktur portfela ubezpieczeń, likwidację zaistniałych szkód, rozwój reasekuracji jako instrumentu wtórnego podziału ryzyka, zapobieganie oszustwom ubezpieczeniowym .
Obecnie, funkcje zarządzania ryzykiem są realizowane w szczególności przez brokerów - pośredników ubezpieczeniowych, których zadaniem jest reprezentowanie klienta (ubezpieczającego) w kontaktach z firmą ubezpieczeniową oraz wykonywanie
w jego imieniu czynności ubezpieczeniowych, poprzedzonych rzetelnym procesem oceny ryzyka . Również firmy ubezpieczeniowe coraz częściej wychodzą do klienta
z dodatkowym elementem oferty, który nazywany "zarządzaniem ryzykiem" obejmuje w zasadzie doradztwo w zakresie optymalnego doboru parametrów jego ubezpieczenia. Nastąpiło zatem przeniesienie akcentowanego ciężaru wykorzystania procedur zarządzania ryzykiem w instytucjach ubezpieczeniowych, z jego wyłącznie wewnętrznego charakteru, na możliwość adaptacji wypracowanych rozwiązań
u ubezpieczających . Pochodną ubezpieczeniowego nurtu w zarządzaniu ryzykiem jest z pewnością, wspomniany już risk management. Choć domenę zarządzania ryzykiem
w ubezpieczeniach stanowi ryzyko czyste to należy zaznaczyć, iż różnorodność czynników ryzyka, w tym coraz częstsze jego postrzeganie w kategoriach pozytywnych (szansy), ukonstytuowała potrzebę zarządzania nim w innych niż dotąd obszarach.
Zarządzanie ryzykiem doczekało się wielu zastosowań w sferze finansów . Wynika to głównie, z możliwości empirycznej weryfikacji stanu i ewolucji zdarzeń poprzez zbiór wskaźników finansowych. W szczegółowych rozwiązaniach wyróżnia się m.in. zarządzanie ryzykiem stopy procentowej, zarządzanie ryzykiem kursu walutowego, zarządzanie ryzykiem kredytowym, zarządzaniem ryzykiem płynności.

Zarządzanie ryzykiem kredytowym
- badanie zdolności kredytowej przed udzieleniem kredytu (analiza źródła spłaty kredytu)
- zabezpieczenie kredytu (struktura kredytu, tryb zawierania przydzielonego kredytu, dokumentacja kredytowa, prawne formy zabezpieczenia
i gwarancje)
- sprawdzanie zdolności kredytowej po udzieleniu kredytu (kontrola kredytowa)

Zarządzanie ryzykiem płynności
- identyfikacja i pomiar ryzyka płynności (bilans płynności, zestawienie przepływów pieniężnych)
- instrumenty sterowania ryzykiem płynności (zewnętrzne normy płynności, limity wewnętrzne płynności, operacje na rynku pieniężnym, operacje na rynku pieniężnym, operatywne sterowanie płynnością, awaryjne plany zachowania płynności, kontrola płynności)
- mierniki oceny płynności
Zarządzanie ryzykiem kursu walutowego
- określanie wielkości ekspozycji i ryzyka
- zabezpieczenia:
a) wewnętrzne (przyspieszanie i opóźnianie płatności, kompensowanie),
b) instrumenty zabezpieczające rynku walutowego (kontrakty walutowe, opcje walutowe, kontrakty pochodne oparte na opcjach, walutowe kontrakty futures),
- procedury kontrolne,
- sprawozdawczość zarządcza



Literatura poświęcona sferze finansów wylicza korzyści, które daje zarządzanie ryzykiem. Są to m.in.: zmniejszenie zobowiązań podatkowych, zmniejszenie kosztów transakcyjnych, unikanie błędów przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych .
Niewątpliwie, ważną sferę zastosowań zarządzania ryzykiem stanowi system informacyjny przedsiębiorstwa, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki funkcjonowania technologii teleinformatycznych. W tym miejscu autor, koncentruje się na wybranych rozwiązania natury technicznej:
- zapora ogniowa (firewall) - zabezpieczenie w formie zapory stanowiącej przeszkodę przed wtargnięciem do zasobów sieci komputerowej osób lub programów nieuprawnionych;
- metody kryptograficzne (szyfrowanie) - zapewniające poufność, integralność
i niezaprzeczalność danych np. algorytm klucza prywatnego, algorytm klucza publicznego, funkcja skrótu, certyfikaty;
- kontrola dostępu - na poziomie programowym zapewniona przez weryfikację użytkownika za pomocą haseł oraz na poziomie sprzętowym poprzez urządzenia weryfikujące użytkownika i przyznające dostęp do odpowiednich zasobów;
- oprogramowanie antywirusowe - służy wykrywaniu i usuwaniu wirusów komputerowych znajdujących się w systemie sieciowym oraz zabezpiecza system przed zainfekowaniem;
- system backup'u danych (tworzenie zbiorów rezerwowych) - oprogramowanie do wykonywania archiwizacji danych oraz pamięci masowych .
Wdzięcznym obszarem zastosowań zarządzania ryzykiem jest również tworzenie i funkcjonowanie projektów , a także problematyka jakości, czy też ostatnio, zasobów ludzkich . Jako obszar praktycznej przydatności zarządzania ryzykiem wymieniane są również: fuzje i alianse strategiczne, nowe produkty, nowe rynki . Elementy zarzązania ryzykiem są wykorzystywane w warunkach sytuacji kryzysowych w ramach działań mających uchronić reputację marki czy też przedsiębiorstwa. Niejednokrotnie takie działania przyjmują formę scientific and regulatory affairs.


Ze względu na coraz większe wymagania jakościowe stawiane przez ustawodawstwo, a także postawę konkurencji zarządzanie ryzykiem jest coraz częściej wykorzystywane np. w sektorze medycznym.
Wątki zastosowań zarządzania ryzykiem odnaleźć można również w takich dziedzinach jak: ochrona środowiska naturalnego, bezpieczeństwo publiczne, obiekty przemysłowe, czy też eksploatacja rurociągów, wodociągów, górnictwo,

W warunkach polskich zastosowanie zarządzanie ryzykiem i świadomość ryzyka są niewielkie. Wynika to ze uwarunkowań historycznych i doraźnych postaw w zarządzaniu przedsiębiorstwem.

Dr S. Wyciślak

Źródła:
Beavera W. M., Parkera G.: Risk management. Problems and solutions. McGraw - Hill, Inc: Stanford University, Financial Services Research Institute 1995; Efektywne zarządzanie zmianami. Warszawa: Fundacja Warszawski Instytut Bankowości 1995, Zawadzka Z.: Zarządzanie ryzykiem w banku komercyjnym. Warszawa: Poltext 1996, ; Bennett D.: Ryzyko walutowe. Instrumenty i strategie zabezpieczające. Warszawa: Dom Wydawniczy ABC 2000; Smithson Ch W., Smith C. W., Wilford D. S.: Zarządzanie ryzykiem finansowym. Instrumenty pochodne, inżynieria finansowa i maksymalizacja wartości. Kraków: Dom Wydawniczy 2000, Kaczurba M. Polityka bezpieczeństwa sieci. Infoman 2000 nr 3, Ostrowski J. Ochrona danych w środowisku bankowym, Infoman 2000 nr 3, Lik P. Risikomanagement in Kooperationsprojekten. IO Management 1999 nr 12, Kobi J. M. Personalrisikomanagement steigert den People Value, IO Management 2000 nr 3 s. 66 - 71; Smithson Ch. W., Smith C. W., Wilford D. S.: Zarządzanie ryzykiem finansowym. Instrumenty pochodne, inżynieria finansowa i maksymalizacja wartości. Kraków: Dom Wydawniczy 2000

Korzystanie z publikacji musi respektować przepisy prawa autorskiego. Przy odwoływaniu się do treści publikacji należy podać dokładne źródło.
 

http://www.cms.com.pl

Misją portalu jest przyczynianie się do kształtowania rozwiązań służących zapewnieniu odporności przedsiębiorstwa na działanie ryzyka.